နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ အင်တာဗျူး- သံသယရှိသူ သို့မဟုတ် သက်သေတစ်ဦးအနေဖြင့် သင့်အခွင့်အရေးများ

ဒတ်ခ်ျရဲတပ်ဖွဲ့၏ အင်တာဗျူးတွင်၊ သင့်အခွင့်အရေးများသည် သင့်အား သံသယရှိသူအဖြစ် သို့မဟုတ် သက်သေအဖြစ် မေးမြန်းခံရခြင်းရှိမရှိပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ သံသယရှိသူသည် ဖြေဆိုရန် တာဝန်မရှိဘဲ အင်တာဗျူးမပြုလုပ်မီ အသိပေးရမည် (ဒတ်ခ်ျရာဇ၀တ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၉၊ Sv)၊ ကြိုတင်၍ ရှေ့နေတစ်ဦးနှင့် တိုင်ပင်နိုင်ပြီး ရှေ့နေရှေ့ရပ်ကို ခေါ်ဆောင်နိုင်သည်။ သက်သေသည် ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ ထွက်ဆိုချက်ပေးရန် တာဝန်မရှိပါ။ လာရောက်ထွက်ဆိုရန် တာဝန်သည် စစ်ဆေးမေးမြန်းသော တရားသူကြီး (rechter-commissaris) ရှေ့တွင် အကျုံးဝင်ပါသည်။

ဒါကြောင့် ပထမဆုံးသိအောင်လုပ်ရမယ့်အရာက သင့်ကိုဘယ်နေရာမှာ မေးမြန်းနေလဲဆိုတာပါပဲ။ ရဲကမပြောရင် မေးပါ။ အဖြေက သင်နောက်ဘာလုပ်သင့်လဲဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါတယ်။

ခင်ဗျားက သံသယရှိသူလား၊ သက်သေလား။

ပုဒ်မ ၂၇ Sv အရ၊ သင်ပြစ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော သံသယဖြစ်ဖွယ် အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် အခြေအနေများက ပေါ်ပေါက်စေပါက သင်သည် သံသယရှိသူဖြစ်သည်။ ပုဒ်မ ၂၇ဂ Sv အရ၊ သင်၏ပထမဆုံးတွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုမတိုင်မီ အနည်းဆုံး မည်သည့်ပြစ်မှုဖြင့် သံသယရှိကြောင်း သင့်အား အသိပေးရမည်။

ဆင့်ခေါ်ခံရသော သက်သေတစ်ဦးသည် စစ်ဆေးမေးမြန်းသော တရားသူကြီးရှေ့တွင် လာရောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး (ပုဒ်မ ၂၁၃ ပုဒ်မ) ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို၍ အမှန်တရားအားလုံးကို ပြောဆိုရမည် (ပုဒ်မ ၂၁၅ ပုဒ်မ)။ ရဲထံ ထွက်ဆိုချက်သည် ကွဲပြားပါသည်။ သက်သေတစ်ဦးအနေဖြင့် ထွက်ဆိုရန် အထွေထွေတာဝန် မရှိပါ။ သက်သေအဖြစ် ဖိတ်ကြားခံရသော်လည်း မေးခွန်းများက သင်သည် သံသယရှိသူဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြပါက ရပ်ပြီး သင့်အခြေအနေအကြောင်း မေးမြန်းပါ။

သံသယရှိသူအနေနဲ့ ဘယ်လိုအခွင့်အရေးတွေ ရှိလဲ။

တိတ်ဆိတ်နေပိုင်ခွင့်

ပုဒ်မ 29(2) အရ သံသယရှိသူသည် ဖြေဆိုရန် တာဝန်မရှိပါ၊ ထို့အပြင် အင်တာဗျူးမပြုလုပ်မီ သတိပေးရမည်ဖြစ်ပြီး တရားဝင်အစီရင်ခံစာတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားရမည်။ မေးခွန်းအချို့ကို သင်ဖြေဆိုနိုင်ပြီး အခြားမေးခွန်းများကို မဖြေဆိုနိုင်ပါ။ တိတ်ဆိတ်နေရန် သင်၏ရွေးချယ်မှုသည် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပုံကို လွှမ်းမိုးနိုင်သောကြောင့် သင့်ရှေ့နေနှင့်အတူ အကောင်းဆုံးပြုလုပ်သော မဟာဗျူဟာမြောက်ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

မေးမြန်းခြင်းမပြုမီ၊ သင့်အမည်၊ နေရာ၊ မွေးသက္ကရာဇ်နှင့် လိပ်စာကို မေးမြန်းပြီး သင့်မှတ်ပုံတင်စာရွက်စာတမ်းကို စစ်ဆေးသည် (ပုဒ်မ ၂၇က Sv)။ ၎င်းသည် ပြစ်မှုဆိုင်ရာမေးခွန်းများနှင့် သီးခြားဖြစ်သည်။

ရှေ့နေငှားရမ်းခွင့်

သံသယရှိသူတိုင်းသည် ရှေ့နေတစ်ဦး၏ အကူအညီကို ရယူပိုင်ခွင့်ရှိသည် (ပုဒ်မ ၂၈ ပုဒ်မ)။ ဖမ်းဆီးခံထားရသော သံသယရှိသူသည် ပထမဆုံးတွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုမပြုလုပ်မီ မူအရ မိနစ် ၃၀ အထိ ရှေ့နေနှင့် တိုင်ပင်နိုင်ပြီး နောက်ထပ် မိနစ် ၃၀ အထိ တိုးမြှင့်နိုင်သည် (ပုဒ်မ ၂၈ဂ ပုဒ်မ)။ သင့်တောင်းဆိုချက်အရ၊ သင်ဖမ်းဆီးခံရပါကဖြစ်စေ၊ မေးမြန်းရန် ဖိတ်ကြားခံရပါကဖြစ်စေ သင့်ရှေ့နေသည် အင်တာဗျူးတွင် တက်ရောက်နိုင်ပြီး ပါဝင်နိုင်သည် (ပုဒ်မ ၂၈ဃ ပုဒ်မ)။

ရုံးတင်စစ်ဆေးခြင်းမပြုမီ ထိန်းသိမ်းခွင့်ပြုထားသော ပြစ်မှုတစ်ခုအတွက် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ရှေ့နေတစ်ဦး လိုအပ်ပါက ရဲများသည် ရှေ့နေတစ်ဦးကို တာဝန်ပေးအပ်သည့် ဥပဒေအကူအညီပေးရေးဘုတ်အဖွဲ့ (Raad voor Rechtsbijstand) သို့ အကြောင်းကြားရပါမည် (ပုဒ်မ 28b Sv)။ အားနည်းသော သံသယရှိသူများနှင့် ထောင်ဒဏ် ၁၂ နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ကျခံနေရသော ပြစ်မှုများအတွက် ဖမ်းဆီးခံရသော သံသယရှိသူများသည် ရှေ့နေတစ်ဦးက အကျိုးဆက်များကို ရှင်းပြပြီးမှသာ အင်တာဗျူးမတိုင်မီ ဆွေးနွေးမှုကို စွန့်လွှတ်နိုင်သည် (ပုဒ်မ 28c(2) Sv)။

အင်တာဗျူးအတွင်းမှာ ဘာတွေဖြစ်မလဲ။

ပုံမှန်အားဖြင့် အရာရှိနှစ်ဦးက အင်တာဗျူးကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်- တစ်ဦးက မေးခွန်းများမေးပြီး နောက်တစ်ဦးက မှတ်တမ်းတင်သည်။ အင်တာဗျူးသည် မကြာခဏဆိုသလို မေးခွန်းမဖွင့်ဘဲ စတင်ပြီး သတ်သတ်မှတ်မှတ် အသေးစိတ်အချက်အလက်များနှင့် အထောက်အထားများဆီသို့ သွားလေ့ရှိသည်။ ပုဒ်မ 29(1) အရ Sv အရာရှိများသည် လွတ်လပ်စွာ မပေးထားသော ထွက်ဆိုချက်ရရှိရန် ရည်ရွယ်သည့် မည်သည့်အရာကိုမျှ လုပ်ဆောင်ခွင့်မရှိပါ။

မေးခွန်းတစ်ခုချင်းစီကို နားထောင်ပါ၊ မရှင်းလင်းပါက ရှင်းလင်းချက်တောင်းပါ၊ သင်သိသည်ကိုသာ ဖြေဆိုပါ။ "ကျွန်တော်/ကျွန်မ မသိဘူး" သို့မဟုတ် "ကျွန်တော်/ကျွန်မ မမှတ်မိဘူး" ဟူသော အဖြေသည် မှန်ကန်ပါက တရားဝင်အဖြေဖြစ်သည်။ သင့်ရှေ့နေသည် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန်အတွက် အင်တာဗျူးကို အနှောင့်အယှက်ပေးရန် တောင်းဆိုနိုင်သည်။

သင့်ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်ကို ဘယ်လိုစစ်ဆေးမလဲ။

အပိုဒ် ၂၉က Sv အရ သင့်ထွက်ဆိုချက်ကို တရားဝင်အစီရင်ခံစာ (လုပ်ငန်းစဉ်-စကားဖြင့်) တွင် သင့်ကိုယ်ပိုင်စကားလုံးများဖြင့်နှင့် မေးခွန်း-အဖြေပုံစံဖြင့် တတ်နိုင်သမျှ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အစီရင်ခံစာတွင် အင်တာဗျူးစတင်ချိန်၊ အနှောင့်အယှက်ပေးချိန်နှင့် ပြီးဆုံးချိန်နှင့် မည်သူတက်ရောက်ခဲ့သည်ကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

သင်နှင့် သင့်ရှေ့နေရှိနေပါက အင်တာဗျူးကို မည်သို့မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို မှတ်ချက်ပေးနိုင်ပါသည်။ အတည်ပြုမထားသော မှတ်ချက်များကို အစီရင်ခံစာတွင် မှတ်သားထားပါသည်။ သင့်ထွက်ဆိုချက်ကို မည်သို့မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို သင်သဘောတူမှသာ လက်မှတ်ရေးထိုးပါ။ ဤစာရွက်စာတမ်းသည် များသောအားဖြင့် အမှု၏ကျန်အပိုင်းအတွက် အခြေခံဖြစ်သည်။

အင်တာဗျူးပြီးရင် ဘာဖြစ်မလဲ။

မေးမြန်းပြီးနောက် ရဲက သင့်အား ပြန်လွှတ်ပေးနိုင်သည်၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အတွက် သင့်အား ပိုမိုကြာရှည်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် အစိုးရရှေ့နေက နောက်ထပ်ခြေလှမ်းများကို ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ချုပ်နှောင်မှုအောက်တွင် ဖမ်းဆီးခံထားရသော သံသယရှိသူကို ဖမ်းဆီးပြီး သုံးရက်နှင့် ၁၈ နာရီအတွင်း စစ်ဆေးရေးတရားသူကြီးရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်လာရမည် (ပုဒ်မ ၅၉က Sv)။

ထို့နောက် အများပြည်သူ့တရားစွဲဆိုရေးဌာန (Openbaar Ministerie) မှ တရားစွဲဆိုရန်၊ အမှုကို ဖြေရှင်းရန် သို့မဟုတ် ရုပ်သိမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ပါသည်။ သင်လက်ခံရရှိသော စာရွက်စာတမ်းအားလုံး၏ မှတ်တမ်းကို သိမ်းဆည်းထားပြီး အဆင့်တစ်ခုစီကို သင့်ရှေ့နေနှင့် ဆွေးနွေးပါ။

သံသယရှိသူအနေနဲ့ ဘာတွေကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။

• မေးခွန်းများကို မဖြေဆိုမီ မည်သည့်ပြစ်မှုဖြင့် သံသယရှိသနည်းဟု မေးမြန်းပါ။
• ပထမဆုံးအင်တာဗျူးမပြုလုပ်မီ ရှေ့နေတစ်ဦးကို မေးမြန်းပြီး ဖြေဆိုရန် ရှေ့နေနှင့် ဆုံးဖြတ်ပါ။
• သင့်ရှေ့နေအား အင်တာဗျူးတက်ရောက်ရန် တောင်းဆိုပါ (ပုဒ်မ ၂၈ဃ)။
• သင့်ထုတ်ပြန်ချက်၏ တရားဝင်အစီရင်ခံစာကို ဂရုတစိုက်ဖတ်ရှုပြီး လက်မှတ်မထိုးမီ အမှားအယွင်းများကို မှတ်ချက်ပေးပါ။
• ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အများပြည်သူ့တရားစွဲဆိုရေးဌာနမှ သင်လက်ခံရရှိသော စာရွက်စာတမ်းအားလုံး၏ မိတ္တူများကို သိမ်းဆည်းထားပါ။

သက်သေတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဘာတွေကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။

• သက်သေအဖြစ် သို့မဟုတ် သံသယရှိသူအဖြစ် ကြားနာနေခြင်း ရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းပါ။
• ရဲကို ထွက်ဆိုချက်ပေးဖို့ မလိုအပ်ဘူးဆိုတာ သတိရပါ။
• မေးခွန်းများသည် သင့်ကိုယ်ပိုင်အခန်းကဏ္ဍအပေါ် အာရုံစိုက်လာပါက ရပ်ပြီး ရှေ့နေတစ်ဦးကို တောင်းဆိုပါ။
• စစ်ဆေးမေးမြန်းသော တရားသူကြီးက ဆင့်ခေါ်ပါက လာရောက်ရမည်- ၎င်းသည် တာဝန်တစ်ရပ်ဖြစ်သည် (ပုဒ်မ ၂၁၃ ပုဒ်မ)။
• လက်မှတ်မထိုးမီ သင့်ထုတ်ပြန်ချက်အစီရင်ခံစာကို ဖတ်ရှုစစ်ဆေးပါ။

ရဲတပ်ဖွဲ့အင်တာဗျူးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ဘာလုပ်ပေးလို့ရမလဲ။

ကျွန်ုပ်တို့၏ ရာဇ၀တ်မှုဆိုင်ရာ ရှေ့နေများသည် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ စစ်ဆေးမေးမြန်းမှု မပြုလုပ်မီ၊ စစ်ဆေးနေစဉ်နှင့် စစ်ဆေးပြီးနောက်တွင် သံသယရှိသူများနှင့် သက်သေများကို ကူညီပေးပါသည်။

• ကျွန်ုပ်တို့သည် အင်တာဗျူးအတွက် သင့်အား ပြင်ဆင်ပေးပြီး ဖြေဆိုရန် သို့မဟုတ် တိတ်ဆိတ်နေရန် အကြံပေးပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ အင်တာဗျူးကို တက်ရောက်ပြီး လိုအပ်သည့်နေရာတွင် အနှောင့်အယှက်ပေးရန် တောင်းဆိုပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်ထုတ်ပြန်ချက်၏ တရားဝင်အစီရင်ခံစာကို သင်နှင့်အတူ ပြန်လည်သုံးသပ်ပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှုစာရွက်စာတမ်းများကို တောင်းခံပြီး အထောက်အထားများကို အကဲဖြတ်ပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် စစ်ဆေးမေးမြန်းသော တရားသူကြီးရှေ့မှောက်နှင့် နောက်ထပ်လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် သင့်အား ကူညီပေးပါသည်။

အကျဉ်းချုပ်

• သံသယရှိသူအဖြစ် သို့မဟုတ် သက်သေအဖြစ် စစ်ဆေးမေးမြန်းခံရခြင်း ရှိ၊ မရှိ ဦးစွာ သိရှိပါ။
• သံသယရှိသူသည် ဖြေဆိုရန် တာဝန်မရှိပါ (ပုဒ်မ ၂၉ Sv)။ အင်တာဗျူးမပြုလုပ်မီနှင့် မေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း ရှေ့နေတစ်ဦးနှင့် တိုင်ပင်နိုင်ပါသည် (ပုဒ်မ ၂၈ဂ နှင့် ၂၈ဃ Sv)။
• သက်သေတစ်ဦးသည် ရဲထံ ထွက်ဆိုချက်ပေးရန် တာဝန်မရှိသော်လည်း ဆင့်ခေါ်သည့်အခါတွင် စစ်ဆေးမေးမြန်းသည့် တရားသူကြီးရှေ့မှောက်သို့ လာရောက်ရမည်။
• သင့်ထုတ်ပြန်ချက်ကို တတ်နိုင်သမျှ သင့်ကိုယ်ပိုင်စကားလုံးများဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။ လက်မှတ်မထိုးမီ အမှားများကို မှတ်ချက်ပေးပါ (ပုဒ်မ ၂၉က)။

မကြာခဏမေးခွန်းတွေမေး