နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင် ရာဇ၀တ်မှုအမှု- တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် မည်သို့ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သနည်း။

နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင် ရာဇ၀တ်မှုတစ်ခုသည် အဓိကအဆင့်လေးဆင့်ကို ဖြတ်သန်းရသည်- ရဲတပ်ဖွဲ့၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု၊ အစိုးရရှေ့နေ (officier van justitie) ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ တရားရုံးကြားနာမှုနှင့် ပါတီတစ်ခုက အယူခံဝင်ပါက အယူခံ သို့မဟုတ် ကွပ်မျက်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးရက်များသည် တိုတောင်းသည်- စီရင်ချက်ချပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း အယူခံဝင်ရမည်။ ဒတ်ချ် ရာဇ၀တ်မှုတရားစီရင်ရေးစနစ် အကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် တွင် ပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းများကို ဖော်ပြထားသည်။

ရဲစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွင်းမှာ ဘာတွေဖြစ်ပျက်မလဲ။

ရဲများသည် အစိုးရရှေ့နေ၏ အခွင့်အာဏာအောက်တွင် အမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် သင့်အား မေးမြန်းခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး ရှာဖွေခြင်းနှင့် သိမ်းဆည်းခြင်းကဲ့သို့သော အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်သည့် အစီအမံများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။

မေးမြန်းခံရခြင်းမပြုမီ ရှေ့နေတစ်ဦးနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခွင့်နှင့် အင်တာဗျူးအတွင်း ရှေ့နေတစ်ဦးရှိနေခွင့်ရှိသည်။ မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုရန် သင်တာဝန်မရှိပါ။ သင်ပြောသည့်အရာများသည် နောက်ပိုင်းတွင် တရားလိုရှေ့နေနှင့် တရားရုံးမှ ၎င်းတို့၏ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အခြေခံသည့် အမှုတွဲတွင် အဆုံးသတ်သွားပါသည်။

အစိုးရရှေ့နေက ဘာကိုဆုံးဖြတ်နိုင်မလဲ။

စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြီးဆုံးသောအခါ အစိုးရရှေ့နေက နောက်ထပ်ဘာလုပ်ရမည်ကို ဆုံးဖြတ်သည်။ အဓိကရွေးချယ်စရာသုံးခုရှိသည်-

• အမှုကို ရုပ်သိမ်းခြင်း။ သက်သေအထောက်အထား မလုံလောက်သည့်အခါ သို့မဟုတ် မူဝါဒဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်များကြောင့် ဤသို့ဖြစ်တတ်သည်။
• ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း (strafbeschikking)။ တရားလိုရှေ့နေသည် တရားရုံးမပါဘဲ အမှုကို ကိုင်တွယ်ပြီး ဒဏ်ငွေ သို့မဟုတ် အခြားပြစ်ဒဏ်များ ချမှတ်သည်။ ပြစ်ဒဏ်အမိန့်ကို အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိခြင်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
• သမ္မန်စာတစ်စောင်။ ရာဇဝတ်တရားရုံးရှေ့မှောက်သို့ လာရောက်ရန် သင့်အား ဆင့်ခေါ်ပါသည်။

ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်တဲ့ အမိန့်ကို ဘာကြောင့် သတိထားသင့်တာလဲ။

ပြစ်ဒဏ်ပေးသည့်အမိန့်ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပေးဆောင်ခြင်းဖြင့် လက်ခံခြင်းသည် အကျိုးဆက်များရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အမိန့်ကို တရားစီရင်ရေးစာရွက်စာတမ်းစနစ်တွင် မှတ်ပုံတင်ထားပြီး ကောင်းမွန်သောအပြုအမူလက်မှတ် (Verklaring Omtrent het Gedrag, VOG) အတွက် သင့်လျှောက်လွှာကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ သင်သဘောမတူပါက အမိန့်တွင်ဖော်ပြထားသော အစိုးရရှေ့နေရုံးသို့ ကန့်ကွက်ချက် (verzet) တင်သွင်းပါ။ ရာဇ၀တ်မှုဆိုင်ရာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဥပဒေ (Sv) ၏ ပုဒ်မ ၂၅၇e အရ၊ အမိန့်ကို သင့်ထံကိုယ်တိုင်ပေးပို့ပြီးနောက် ၁၄ ရက်ဖြစ်ပြီး စာတိုက်မှပေးပို့သော ယူရို ၃၄၀ အထိ ဒဏ်ငွေအတွက် ခြောက်ပတ်ကြာသည်။ ထို့နောက် အမှုကို တရားသူကြီးတစ်ဦးက ကိုင်တွယ်သည်။

တရားလိုဘက်က တရားစွဲဆိုမှု မလုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။

တရားစွဲဆိုခြင်းမပြုရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အမြဲတမ်း အပြီးသတ်မဟုတ်ပါ။ နစ်နာသူကဲ့သို့သော တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ဆိုင်သူသည် ပုဒ်မ ၁၂ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အရ အယူခံတရားရုံးသို့ တိုင်ကြားနိုင်သည် ။ ထို့နောက် အယူခံတရားရုံးသည် တရားလိုရှေ့နေအား တရားစွဲဆိုရန် အမိန့်ပေးနိုင်သည်။

ဘယ်တရားရုံးက အမှုကို ကြားနာသလဲ။

ဘယ်တရားသူကြီးက သင့်အမှုကို ကြားနာမလဲဆိုတာက ဘယ်လောက်ပြင်းထန်ပြီး ဘယ်လောက်ရှုပ်ထွေးလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ ခရိုင်တရားရုံးမှာ ရွေးချယ်စရာ သုံးခုရှိပါတယ်-

• ရဲတရားရုံးတရားသူကြီး (politierechter)။ တရားသူကြီးတစ်ဦးတည်းကသာ တရားလိုရှေ့နေက အများဆုံး ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ် တောင်းဆိုနိုင်သည့် ရိုးရှင်းသောအမှုများကို ကြားနာသည်။ ရဲတရားရုံးတရားသူကြီးသည် ကြားနာပြီးသည်နှင့် နှုတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိသည်။
• တရားသူကြီးသုံးခန်း (meervoudige kamer)။ ပိုမိုပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသောအမှုများသည် တရားသူကြီးသုံးဦးပါအဖွဲ့ထံ ရောက်ရှိသွားပါသည်။ ဤလွှတ်တော်သည် များသောအားဖြင့် ချက်ချင်းဆုံးဖြတ်လေ့မရှိပါ။ ယေဘုယျအားဖြင့် စာဖြင့်ရေးသားထားသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြားနာမှုမှ ဆယ့်လေးရက်အတွင်း ချမှတ်လေ့ရှိသည်။
• ခရိုင်တရားရုံးတရားသူကြီး (kantonrechter)။ ယာဉ်အသွားအလာဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများစွာကဲ့သို့သော အသေးစားပြစ်မှုများ (overtredingen) များကို ခရိုင်တရားရုံး၏ ရှေ့မှောက်တွင် တင်သွင်းပြီး ၎င်းက ရုံးချိန်းပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် စီရင်ချက်ချလေ့ရှိသည်။

တရားရုံးကြားနာမှုကို ဘယ်လိုဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါသလဲ။

ကြားနာမှုသည် သတ်မှတ်ထားသော အမိန့်အတိုင်း လိုက်နာသည်။ တရားသူကြီးသည် အမှုကို စတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး စွဲချက်ကို ဖတ်ကြားသည်။ ထို့နောက် တရားသူကြီးက သင့်အား မေးမြန်းသည်။ သင်သည် ဖြေဆိုရန် မလိုအပ်ပါ။ ထို့နောက် ဖိုင်တွဲရှိ အထောက်အထားများကို ဆွေးနွေးသည်။

ထို့နောက် အစိုးရရှေ့နေက အမှုကို ඉදිරියට යටත්ပြီး ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ရန် တောင်းဆိုချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ သင့်ရှေ့နေက ခုခံကာကွယ်သည့် လျှောက်လဲချက်ဖြင့် တုံ့ပြန်ပြီးနောက်တွင် အစိုးရရှေ့နေက ပြန်လည်ဖြေကြားနိုင်သည်။ တရားရုံးက ဆွေးနွေးမှုမပြုလုပ်မီ သင်သည် အမြဲတမ်း နောက်ဆုံးစကားပြောကြားလေ့ရှိသည်။

ထိခိုက်နစ်နာသူသည် ရုံးချိန်းတွင် ပြောဆိုခွင့် (spreekrecht) ကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူအနေဖြင့် ရာဇ၀တ်မှုအမှုအတွင်း လျော်ကြေးတောင်းခံနိုင်သည်။

တရားရုံးက ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်ချက်ချသလဲ။

တရားရုံးက မေးခွန်းလေးခုကို အစီအစဉ်အတိုင်း ဖြေဆိုပါတယ်။ မေးခွန်းတစ်ခုစီရဲ့ အဖြေက တရားရုံးက နောက်တစ်ခုဆီ ဆက်သွားမလားဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါတယ်။

1. စွဲချက်ကို သက်သေပြပြီးပြီလား။
2. သက်သေပြနိုင်သော အပြုအမူသည် ရာဇ၀တ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသလား။
3. တရားခံဟာ ရာဇဝတ်မှုနဲ့ သက်ဆိုင်ပါသလား။
4. ထိုသို့ဆိုလျှင် မည်သည့်ပြစ်ဒဏ် သို့မဟုတ် တိုင်းတာမှုသည် သင့်လျော်သနည်း။

ပထမမေးခွန်းကို အငြင်းအဖြေပေးလျှင် တရားရုံးက သင့်အား တရားသေလွှတ်ပေးသည် (vrijspraak)။ ဒုတိယ သို့မဟုတ် တတိယမေးခွန်းကို အငြင်းအဖြေပေးလျှင် တရားရုံးက သင့်အား နောက်ထပ်တရားစွဲဆိုမှုမှ လွှတ်ပေးသည် (ontslag van rechtsvervolging)။ သုံးခုစလုံးကို အတည်ပြုဖြေဆိုမှသာ တရားရုံးက ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်သည်။

စီရင်ချက်ကို အယူခံဝင်နိုင်ပါသလား။

ဟုတ်ကဲ့။ နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း အယူခံတရားရုံး (gerechtshof) တွင် အယူခံဝင်ရမည်။ အစိုးရရှေ့နေလည်း အယူခံဝင်နိုင်သည်။ ထို့နောက် အယူခံတရားရုံးသည် အချက်အလက်များနှင့် ဥပဒေများအရ အမှုကို ထပ်မံပြန်လည်သုံးသပ်သည်။ အချို့သော အသေးအဖွဲကိစ္စများတွင် အယူခံတရားရုံးသည် အယူခံဝင်မှုမစတင်မီ ဦးစွာခွင့်ပြုချက်ပေးရမည်။

အယူခံတရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဆန့်ကျင်လျှင်၊ သင်သည် တရားရုံးချုပ် (Hoge Raad) တွင် ၁၄ ရက်အတွင်း အယူခံဝင်နိုင်သည်။ တရားရုံးချုပ်သည် အချက်အလက်များကို ပြန်လည်အကဲဖြတ်ခြင်း မပြုပါ။ ဥပဒေကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် စီရင်ချက်သည် သင့်လျော်စွာ ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိကိုသာ စစ်ဆေးသည်။

သံသယရှိသူအနေနဲ့ ဘာတွေကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။

သံသယရှိသူအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ ပထမဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ရဲစခန်းမှာ ချမှတ်ပြီး ပြစ်ဒဏ်အမိန့် ဒါမှမဟုတ် ဆင့်ခေါ်စာ လက်ခံရရှိတဲ့အခါ ချမှတ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို စစ်ဆေးပါ-

• ရဲစစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်မီ ရှေ့နေနှင့် တိုင်ပင်ပြီးပြီလား၊ စစ်ဆေးမေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း ရှေ့နေတစ်ဦးဦး ရှိနေပါသလား။
• သင့်အခွင့်အရေးများ၏ ရေးသားထားသော ဖော်ပြချက်ကို လက်ခံရရှိပြီးပြီလား။ လိုအပ်ပါက ဘာသာပြန်တစ်ဦး လက်ခံရရှိပြီးပြီလား။
• သင်လက်ခံရရှိသော ပြစ်ဒဏ်အမိန့်တွင် မှန်ကန်သောအချက်အလက်များကို ဖော်ပြထားပါသလား၊ ၁၄ ရက်ကြာ ကန့်ကွက်မှုကာလသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြီးဆုံးမည်နည်း။
• ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်အမိန့်သည် သင်အလုပ် သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက်အတွက် လိုအပ်သော အပြုအမူကောင်းမွန်ကြောင်းလက်မှတ် (VOG) ကို ထိခိုက်စေပါသလား။
• အယူခံဝင်ရမည့်ရက် ဆယ့်လေးရက်လွတ်မသွားစေရန် စီရင်ချက်ချသည့်ရက်စွဲကို မှတ်သားထားပါသလား။

သားကောင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဘာတွေကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။

သားကောင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ သင်ဟာ တရားလိုဘက်က မဟုတ်ပေမယ့် ဒီအမှုမှာ သင့်ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို စစ်ဆေးကြည့်ပါ-

• ရဲတပ်ဖွဲ့မှာ အစီရင်ခံစာ (aangifte) တင်ပြီး မိတ္တူတစ်စောင် သိမ်းထားပြီးပြီလား။
• ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ (benadeelde partij) အနေဖြင့် တရားစွဲဆိုမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး သင့်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုကို ပြေစာများနှင့် ပြေစာများဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါသလား။
• ကြားနာပွဲမှာ ပြောဆိုခွင့်ကို အသုံးပြုချင်ပါသလား၊ ပြီးတော့ အစိုးရရှေ့နေရုံးကို အချိန်မီ ပြောပြပြီးပြီလား။
• တရားလိုဘက်က တရားစွဲဆိုဖို့ မဆုံးဖြတ်ဘူးဆိုရင် အယူခံတရားရုံးကို တင်ပြတဲ့ ပုဒ်မ ၁၂ တိုင်ကြားချက်ကို စဉ်းစားပြီးပြီလား။

ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာအမှုမှာ ကျွန်တော်တို့ ဘာလုပ်ပေးနိုင်မလဲ?

ကျွန်ုပ်တို့၏ ရာဇ၀တ်မှုဆိုင်ရာ ရှေ့နေများသည် သံသယရှိသူများနှင့် သားကောင်များကို ပထမဆုံး ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းမှသည် တရားရုံးချုပ်အထိ ကူညီပေးပါသည်-

• ရဲစခန်းမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်ခင်နဲ့ စစ်ဆေးမေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း အကြံပြုလိုပါတယ်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြစ်ဒဏ်အမိန့်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ဆယ့်လေးရက်အတွင်း ကန့်ကွက်ချက် (verzet) ကို တင်သွင်းပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှုတွဲဖိုင်ကို လေ့လာပြီး အစိုးရရှေ့နေ သို့မဟုတ် တရားရုံးထံမှ နောက်ထပ်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် သက်သေများကို တောင်းဆိုပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် ကြားနာမှုတွင် ခုခံချေပလျှောက်လဲချက်ကို ပြင်ဆင်ပြီး တင်ပြပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆယ့်လေးရက်အတွင်း အယူခံဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွပ်မျက်ခြင်း တင်သွင်းပြီး အကြောင်းပြချက်များကို ရေးဆွဲပါသည်။
• ထိခိုက်နစ်နာသူများအတွက်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိခိုက်နစ်နာသူ၏ တောင်းဆိုချက်နှင့် ပုဒ်မ ၁၂ တိုင်ကြားချက်ကို ပြင်ဆင်ပါသည်။

အကျဉ်းချုပ်

• ရာဇဝတ်မှုတစ်ခုသည် ရဲစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှသည် တရားလိုရှေ့နေ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အထိ တရားရုံးကြားနာမှုအထိ၊ ထို့အပြင် အယူခံဝင်ခြင်းနှင့် ကွပ်မျက်ခြင်းအထိ ပါဝင်သည်။
• ရဲစစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းမပြုမီနှင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း သင်သည် ရှေ့နေငှားရမ်းခွင့်ရှိပြီး မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုရန် တာဝန်မရှိပါ။
• ပြစ်ဒဏ်အမိန့်သည် အပြစ်ရှိကြောင်းတွေ့ရှိခြင်းအဖြစ် ရေတွက်ပြီး VOG ကို သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။ ကန့်ကွက်ရမည့်ရက်မှာ ၁၄ ရက် သို့မဟုတ် စာတိုက်မှပေးပို့သော သေးငယ်သောဒဏ်ငွေများအတွက် ခြောက်ပတ်ဖြစ်သည်။
• ရဲတရားရုံးတရားသူကြီးသည် အများဆုံးတစ်နှစ်ကြာ တောင်းဆိုမှုဖြင့် ရိုးရှင်းသောအမှုများကို ကြားနာပြီး များသောအားဖြင့် ချက်ချင်းဆုံးဖြတ်သည်။ တရားသူကြီးသုံးဦးပါ တရားရုံးက နောက်ပိုင်းတွင် စာဖြင့်ဆုံးဖြတ်သည်။
• အယူခံဝင်ခြင်းနှင့် ကစ္စရှင်းကို ဆယ့်လေးရက်အတွင်း တင်သွင်းရမည်။

မကြာခဏမေးခွန်းတွေမေး