ဓာတ်ပုံတွင် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်မူရင်းလက္ခဏာရှိပြီး ၎င်းကိုဖန်တီးသူ၏ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်ပါရှိသရွေ့ ဓာတ်ပုံရိုက်လိုက်သောအခါတွင် မူပိုင်ခွင့် (auteursrecht) သည် အလိုအလျောက်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဓာတ်ပုံကို ဝန်ထမ်းတစ်ဦးမှ အလုပ်ခွင်တွင်ရိုက်ကူးခြင်း သို့မဟုတ် ဒတ်ချ်မူပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ (Auteurswet) အရ ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏လက်ရာအဖြစ် ထုတ်ဝေခြင်းမရှိပါက ဓာတ်ပုံဆရာသည် မူပိုင်ခွင့်များရှိသည်။
မှတ်ပုံတင်ခြင်း သို့မဟုတ် မူပိုင်ခွင့်အသိပေးချက် မလိုအပ်ပါ။ အခြားသူများက ဓာတ်ပုံကို ထုတ်ဝေခြင်း၊ မျှဝေခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ခြင်းပြုလုပ်သည့်အခါ မူပိုင်ခွင့်များသည် ဓာတ်ပုံဆရာထံတွင် ရှိနေပါသည်။
မာတိကာ
မူပိုင်ခွင့်ကို ဘယ်သူကိုင်ဆောင်ထားလဲ။
ဓာတ်ပုံဆရာကတော့ ထုံးစံအတိုင်းပါပဲ။ Auteurswet မှာ ခြွင်းချက်နှစ်ခုက လက်တွေ့မှာ အရေးကြီးပါတယ်။
ပုဒ်မ ၇ Auteurswet အရ၊ ဝန်ထမ်းတစ်ဦးသည် ၎င်းတို့၏အလုပ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဓာတ်ပုံရိုက်သောအခါ၊ ၎င်းတို့က အခြားနည်းဖြင့် သဘောတူညီခြင်းမရှိပါက အလုပ်ရှင်ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးသူအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ပုဒ်မ ၈ Auteurswet အရ၊ သဘာဝပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးသူအဖြစ် မဖော်ပြဘဲ ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်လက်ရာအဖြစ် ထုတ်ဝေသော ကုမ္ပဏီ၊ အသင်းအဖွဲ့ သို့မဟုတ် ဖောင်ဒေးရှင်းတစ်ခုကို ထုတ်ဝေခြင်းသည် တရားမဝင်မဟုတ်ပါက ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးသူအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
အလွတ်တန်းဓာတ်ပုံဆရာတစ်ဦးသည် ပုဒ်မ ၇ တွင် မပါဝင်ပါ။ ဓာတ်ပုံများအတွက် မှာယူပေးပြီး ငွေပေးချေသော ဖောက်သည်သည် မူပိုင်ခွင့်ကို မရရှိပါ။ ဖောက်သည်သည် စာချုပ်တွင် ပေးထားသည့်အတိုင်း ရရှိပြီး စာချုပ်တွင် မပါဝင်ပါက ၎င်းသည် ကန့်သတ်ထားသော အသုံးပြုခွင့်ထက် မပိုပါ။
မူပိုင်ခွင့်ကို ဘယ်လိုလွှဲပြောင်းနိုင်သလဲ ဒါမှမဟုတ် လိုင်စင်ချပေးနိုင်သလဲ။
လွှဲပြောင်းခြင်းတွင် ပုဒ်မ ၂ Auteurswet အရ အခွင့်အရေးရှိသူမှ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော စာချုပ်စာတမ်း (akte) လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် စာချုပ်စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော အခွင့်အရေးများ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ သဘောသဘာဝနှင့် ရည်ရွယ်ချက်မှ ဆင်းသက်လာသော အခွင့်အရေးများကိုသာ အကျုံးဝင်သောကြောင့် “အခွင့်အရေးအားလုံး” ကို လွှဲပြောင်းပေးသည့် အထွေထွေစာပိုဒ်ကို ကန့်သတ်၍ ဖတ်ရှုရသည်။
သီးသန့်လိုင်စင်သည် ပုဒ်မ ၂ အရလည်း စာဖြင့်ရေးသားထားရမည်။ အစီအစဉ်အများစုသည် လိုင်စင်အဖြစ် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ အလုပ်လုပ်ပါသည်- သတ်မှတ်ထားသော ရည်ရွယ်ချက်၊ မီဒီယာ၊ နယ်မြေနှင့် ကာလအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အသုံးပြုခွင့်။ ကြော်ငြာလှုပ်ရှားမှု၊ မတူညီသော မီဒီယာ သို့မဟုတ် ပြန်လည်ရောင်းချခြင်းကဲ့သို့သော အသုံးပြုမှုအသစ်အတွက် ခွင့်ပြုချက်အသစ် လိုအပ်ပါသည်။
ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတွေဆိုတာ ဘာတွေလဲ။
ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ (persoonlijkheidsrechten) သည် လွှဲပြောင်းပြီးနောက်တွင်ပင် ဓာတ်ပုံဆရာနှင့်အတူ ရှိနေပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဖန်တီးသူအဖြစ် အမည်ပေးပိုင်ခွင့်နှင့် ဖန်တီးသူ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ သို့မဟုတ် ဂုဏ်သတင်းကို ထိခိုက်စေသော ပုံပျက်စေခြင်း သို့မဟုတ် ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းကို ဆန့်ကျင်ပိုင်ခွင့်တို့ ပါဝင်သည်။
ဓာတ်ပုံကို ဖြတ်ခြင်း၊ ၎င်းပေါ်တွင် စာသားထည့်ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်း၏အရောင်များကို ပြောင်းလဲခြင်းတို့သည် အသုံးပြုသူသည် ပုဒ်မ ၂ အရ စီးပွားဖြစ်အသုံးပြုရန် တရားဝင်လိုင်စင်ရရှိထားသော်လည်း ဤအခွင့်အရေးများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
ပုံထဲကလူတွေဆီက သဘောတူညီချက်လည်း လိုအပ်ပါသလား။
မကြာခဏဆိုသလို ဟုတ်ပါတယ်။ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံထဲက လူတစ်ယောက်ဟာ ဓာတ်ပုံဆရာရဲ့ မူပိုင်ခွင့်နဲ့ သီးခြားစီဖြစ်တဲ့ ပုဒ်မ ၁၉ မှ ၂၁ Auteurswet အရ ပုံတူရိုက်ကူးခွင့် (portretrecht) ရှိပါတယ်။
ပြသထားသောပုဂ္ဂိုလ်သည် ပုံတူကို မှာယူပါက ထုတ်ဝေရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ သဘောတူညီချက် လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းတို့ မပြုလုပ်ပါက၊ လျှို့ဝှက်ရေး၊ ဂုဏ်သတင်းကို ထိခိုက်စေခြင်း သို့မဟုတ် လူသိများသောလူများအတွက် ၎င်းတို့၏ပုံရိပ်အပေါ် စီးပွားရေးအကျိုးစီးပွားကဲ့သို့သော ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော အကျိုးစီးပွား (redelijk belang) ရှိပါက ပုဒ်မ ၂၁ Auteurswet အရ ထုတ်ဝေမှုကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်။
ဒါကြောင့် ဓာတ်ပုံဆရာတစ်ဦးဟာ မူပိုင်ခွင့်ကို ကိုင်ဆောင်ထားပေမယ့် ထုတ်ဝေခွင့်မရသေးသလို လိုင်စင်ရှိတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုဟာ ပြသထားတဲ့ လူတွေရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။ Auteurswet အောက်ရှိ မေးခွန်းနှစ်ခုစလုံးကို ကြော်ငြာမှာ ပုံတစ်ပုံကို အသုံးမပြုခင် ဖြေဆိုရပါမယ်။
ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အသုံးပြုမှုနှင့် ပတ်သက်၍ သင်ဘာလုပ်နိုင်သနည်း။
အသုံးပြုမှုကို ရပ်တန့်ရန်၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို တောင်းဆိုနိုင်ပြီး ရုပ်ပုံကို ဖယ်ရှားရန် တောင်းဆိုနိုင်သည်။ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများသည် များသောအားဖြင့် ပေးဆောင်ရမည့် လိုင်စင်ကြေးအပေါ် အခြေခံထားပြီး အမည်ပျောက်ဆုံးမှုအတွက် တိုးမြှင့်ပေးလေ့ရှိသည်။ အခွန်စာရင်းများသည် စည်းနှောင်ထားသော စကေးမဟုတ်ဘဲ ထုံးစံအတိုင်း လုပ်ဆောင်သည့်အရာ၏ သက်သေဖြစ်သည်။
ရက်စွဲပါ ဖန်သားပြင်ဓာတ်ပုံများဖြင့် သက်သေအထောက်အထားကို ဦးစွာရယူပါ။ ထို့နောက် ရုပ်ပုံကို အမှန်တကယ်ထုတ်ဝေသူ (ပလက်ဖောင်း၊ ကြော်ငြာရှင် သို့မဟုတ် အေဂျင်စီ) ကို ဖော်ထုတ်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မှားယွင်းသောပါတီကို တောင်းဆိုခြင်းသည် ဘာမှမအောင်မြင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဖြေရှင်းချက်မရှိပါက တောင်းဆိုမှုသည် အရပ်ဘက်တရားရုံးသို့ ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံဆရာတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဘာတွေကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။
- ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်အနေနဲ့ (ပုဒ်မ ၇ Auteurswet) ဒါမှမဟုတ် freelancer တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်ခဲ့တာလား။
- သင့်ရဲ့ client နဲ့ စာချုပ်က လိုင်စင် ဒါမှမဟုတ် လွှဲပြောင်းမှု ခွင့်ပြုပါသလား၊ ပြီးတော့ လွှဲပြောင်းမှုတစ်ခုခုက လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ စာချုပ်စာတမ်းထဲမှာ ပါဝင်ပါသလား။
- လိုင်စင်မှာ ရည်ရွယ်ချက်၊ မီဒီယာ၊ နယ်မြေနဲ့ ကာလကို သတ်မှတ်ပေးပါသလား။
- ရည်ရွယ်ထားသော ထုတ်ဝေမှုအတွက် ပြသထားသော လူများထံမှ သဘောတူညီချက် ရှိပါသလား။
- ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အသုံးပြုမှု၏ ရက်စွဲပါ အထောက်အထားများကို သိမ်းဆည်းထားပါသလား။
ဓာတ်ပုံတွေကို အသုံးပြုပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုအနေနဲ့ ဘာတွေကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။
- ထုတ်လုပ်သူက ဘယ်သူလဲ၊ လိုင်စင်ရေးထားလား ဒါမှမဟုတ် လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ လွှဲပြောင်းမှုစာချုပ် ရှိလား။
- လိုင်စင်တွင် ကြော်ငြာနှင့် လူမှုမီဒီယာ အပါအဝင် သင်၏ အမှန်တကယ်အသုံးပြုမှုကို အကျုံးဝင်ပါသလား။
- လိုင်စင် ဒါမှမဟုတ် ပုဒ်မ ၂၅ အရ လိုအပ်တဲ့နေရာမှာ ဓာတ်ပုံဆရာရဲ့ နာမည်ကို ပြောပြပါ။
- ပြသထားတဲ့ လူတွေဆီက အထူးသဖြင့် မှာယူထားတဲ့ ပုံတူတွေအတွက် သဘောတူညီချက် ရှိပါသလား။
- ဓာတ်ပုံဆရာ ကန့်ကွက်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ဓာတ်ပုံကို ဖြတ်ယူဖို့ ဒါမှမဟုတ် တည်းဖြတ်ဖို့ စီစဉ်ထားပါသလား။
ဓာတ်ပုံမူပိုင်ခွင့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ဘာလုပ်ပေးလို့ရမလဲ။
ကျွန်ုပ်တို့၏ IT ရှေ့နေ လုပ်ငန်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ဓာတ်ပုံဆရာများနှင့် ရုပ်ပုံများကိုအသုံးပြုသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ လုပ်ဆောင်ပေးပါသည် ။
- ကျွန်ုပ်တို့သည် လိုင်စင်သဘောတူညီချက်များနှင့် လွှဲပြောင်းမှုစာချုပ်များကို ရေးဆွဲပြီး ပြန်လည်သုံးသပ်ပါသည်။
- သင်ရည်ရွယ်ထားသောအသုံးပြုမှုသည် ပုံတူအခွင့်အရေးစည်းမျဉ်းများအရ သဘောတူညီချက်လိုအပ်ခြင်းရှိမရှိ ကျွန်ုပ်တို့စစ်ဆေးပါသည်။
- ကျွန်ုပ်တို့သည် ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အသုံးပြုမှုအတွက် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော လိုင်စင်ကြေးနှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို တွက်ချက်ပါသည်။
- ပုံကို တကယ်ထုတ်ဝေတဲ့ ပါတီကို ကျွန်တော်တို့ ရပ်ဆိုင်းဖို့ စာပို့ပါတယ်။
- ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်လုပ်ငန်းအပေါ် ချိုးဖောက်မှုတိုင်ကြားချက်များကို တုံ့ပြန်ပါသည်။
အကျဉ်းချုပ်
- ဝန်ထမ်းများ၏ လက်ရာ (ပုဒ်မ ၇ Auteurswet) နှင့် တရားဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးမှ ထုတ်ဝေသော လက်ရာများ (ပုဒ်မ ၈ Auteurswet) မှလွဲ၍ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံတွင် မူပိုင်ခွင့်သည် ဓာတ်ပုံဆရာနှင့်အတူ အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာသည်။
- ဓာတ်ပုံများအတွက် ငွေပေးချေခြင်းသည် မူပိုင်ခွင့်ကို လွှဲပြောင်းပေးခြင်းမဟုတ်ပါ။ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော စာချုပ်စာတမ်းသာ လွှဲပြောင်းပေးသည် (ပုဒ်မ ၂ Auteurswet)၊ ထို့ကြောင့် လိုင်စင်သည် များသောအားဖြင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သောကိရိယာဖြစ်သည်။
- အမည်ပေးပိုင်ခွင့်ကဲ့သို့သော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများသည် ဓာတ်ပုံဆရာနှင့်အတူ ရှိနေပါသည် (ပုဒ်မ ၂၅ Auteurswet)။
- ဓာတ်ပုံတွင်ပြသထားသောသူများသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ပုံတူအခွင့်အရေးများရှိသည် (ပုဒ်မ ၁၉ မှ ၂၁ အထိ)။
- ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အသုံးပြုမှုကို ရပ်တန့်ပြီး လျော်ကြေးပေးနိုင်သည်။ ပုံကို အမှန်တကယ်ထုတ်ဝေသူထံ တောင်းဆိုချက်ကို ပေးပို့ပါ။
မကြာခဏမေးခွန်းတွေမေး
ဓာတ်ပုံဆရာတစ်ယောက်ကို ငွေပေးချေရင် မူပိုင်ခွင့်ကို ကျွန်တော်ပိုင်ပါသလား။
မဟုတ်ပါ။ ငွေပေးချေမှုသည် မူပိုင်ခွင့်ကို လွှဲပြောင်းပေးမည်မဟုတ်ပါ။ စာချုပ်တွင်ဖော်ပြထားသော အခွင့်အရေးများကိုသာ သင်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ လွှဲပြောင်းရန်အတွက် အပိုဒ် ၂ Auteurswet အရ ဓာတ်ပုံဆရာမှ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော စာချုပ်စာတမ်း လိုအပ်ပါသည်။
ဓာတ်ပုံဆရာကို credit ပေးရင် အွန်လိုင်းမှာတွေ့တဲ့ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံကို သုံးလို့ရပါသလား။
မဟုတ်ပါ။ ခရက်ဒစ်သည် ခွင့်ပြုချက်ကို အစားမထိုးပါ။ မူပိုင်ခွင့်ရှိသူထံမှ လိုင်စင်မရှိဘဲ ထုတ်ဝေမှုသည် အမည်ခရက်ဒစ်ဖြင့်ပင် မူပိုင်ခွင့်ကို ချိုးဖောက်ပါသည်။
ဓာတ်ပုံထဲက တစ်ယောက်ယောက်က ကျွန်တော့်ကို ထုတ်ဝေတာကို တားဆီးနိုင်မလား။
တစ်ခါတစ်ရံ။ မှာယူထားသော ပုံတူအတွက် သင်သည် ၎င်းတို့၏ သဘောတူညီချက် လိုအပ်ပါသည်။ မဟုတ်ပါက ၎င်းတို့သည် လျှို့ဝှက်ရေး သို့မဟုတ် ဂုဏ်သတင်းထိခိုက်စေခြင်းကဲ့သို့သော ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော အကျိုးစီးပွားရှိပါက ပုဒ်မ ၂၁ Auteurswet အရ ကန့်ကွက်နိုင်သည်။